|
EPİLASYON YÖNTEMLERİ
LAZER TARİHİ VE GÜNCEL KONULAR
*Andrea James
**Çeviren: Tülay Kahraman
1960’larda lazerlerin yeni
kullanım alanları hem bilim adamlarının hem de toplumun ilgisini
çekmeye başlamıştır.Doğal olarak bu ilgi endüstrinin ve insan
üzerindeki uygulama çalışmalarının da genişlemesine neden olmuştur.
1960-1969
1960’ların ortalarından sonuna kadar dermatolojik amaçlı kullanılan
ilk lazerler sürekli bir dalga yayan tipteki lazerlerdi ancak bu
tip, epilasyon için pratik değildi.Çünkü ışık demeti kontrol
edilemiyordu, komşu deri bölgelerinin tahribatı ,için yetersizdi.Q-switch
teknolojisinin geliştirilmesi kontrollü atışların yapılabilmesine
imkan sağlamıştır.
1969’dan Günümüze
İlk lazer benzeri aletler (fotoepilatörler vb.) selektif olarak ince
bir fiberoptik kablodan (ve daha sonra kalem tipi bir ışık
kaynağından) enerji göndererek tek folikülleri hedeflemiştir.Bu alet
yeterli derecede etkinlik testi yapılmadan pazara sunulmuştur.FDA
müdahale edene kadar yasa dışı olarak acısız ve sürekli sonuç veren
bir ürün olarak pazarlanmıştır.Bu aletlerin daha sonra kullanımının
ve ekipmanının bulunmasının zor ve kalıcı epilasyon için etkisiz
olduğu anlaşılmıştır.
1979’dan Günümüze
Elektrolizle olduğu gibi lazerle epilasyon üzerine yayınlanan ilk
klinik veriler gelişmemiş kirpiklerin başarılı tedavisini içerir.[1]
Bu da epilasyonun genel pazarında argon lazeri kullanılan bir aletin
tasarlanması için bir araştırmaya ve hatta ticari bir atağa yol
açmıştır.Bu alet yeterli etkinlik testi yapılmaksızın piyasaya
sürülmüştür, kullanımı tekdüze hale gelmiştir ve kalıcı epilasyon
için etkisiz olduğu saptanmıştır.
Diğer araştırmacılar dermatolojik prosedürler için lazerleri
kullanmaya başlamışlardır ve bazı dövme çeşitlerinin silinmesinde,
bazı vasküler lezyonların tedavisinde faydalı olduğunu
saptamışlardır.Bazı örneklerde tedavi edilen bölgelerde tüy kaybı
saptanmıştır, bu da önce hayvan modellerinde ve daha sonra
1990’ların başında insan örneklerinde epilasyon deneylerinin
başlamasına yol açmıştır.
1995 ve sonrası
Rontgen ışınlarının keşfinden bir asır sonra, 1995’de FDA,
Amerika’daki ilk epilasyon lazeri, ThermoLase firması tarafından
üretilen SoftLight Nd: YAG lazerini onayladı[2].Bu alet yeterli
etkinlik testi yapılmaksızın piyasaya sürülmüştür.FDA müdahale
edinceye kadar yasa dışı olarak acısız ve sürekli sonuç sağlayan bir
ürün olarak pazarlandı.Bu ürünle birlikte karbon bazlı bir losyon
kromofor olarak kullanıldı.Bu losyon ağdayı takiben foliküle kıl
köküne sızması ümit edilerek cilde sürüldü.Daha sonra lazer hızlıca
karbonu ısıtır, böylece çevredeki hücreleri hasara uğratarak bir
potansiyele sahip şok enerji dalgası oluşturur.Bu prosesin komplike
olduğu ve kromoforları hedef almada yetersiz kaldığı tespit
edilmiştir.Alet hekimlere satıldı ve tedaviler birincil olarak
zengin topluluklarda Spa Thira olarak adlandırılan özel klinikler
zincirinde yapıldı.Tüketiciler temel olarak kobay olarak kullanılmak
için bir bedel ödediler.1997’de tıbbi bir makalede tüm tüylerin
tamamen yeniden gelişimi saptandığında tüketiciler tedavilere
yüzbinlerce doları zaten harcamışlardı[3].Pazarlama staretejilerini
kalıcı tüy yok etmeden “kıl yönetimi” staretejilerine çabucak
dönüştürdüler ancak kelime demode olmaya başlamıştı.
1998’de,firmaya karşı Thermolase’i “bu tür tedavilerin o sonucu
vermediğini bile bile Softlıght lazer epilasyonunu uzun süreli çözüm
olarak tanıttığı”iddiasıyla bir tüketici dava açmıştır[4].
Thermolase o yıl bu davadan sessiz sedasız kurtulmuştur.1999’da
başka davaları ve 41 milyon doların üstünde bir yıllık kaybı takiben
spalarını satmaya veya kapatmaya başlamışlardır[5].
2000’de,stokların tavanından %92’sine kadar düşmesiyle birlikte
Thermolase artık ABD’de Softlıght üretmeyen ve pazarlamayan ana
firmaya dönmüştür.
1997’den Günümüze
1997’de FDA tüydeki melanini hedefleyen çeşitli tipteki aletleri
onaylamıştır.(ayrıca flash lambaları) Önceki aletlerle olduğu gibi,
bu aletlerle de yeterli etkinlik testi yapılmadan piyasaya
sürülmüştür.
1997’den beri var olan gelişmeler daha ergonomik olarak tasarlanmış
el aletleri ve epidermal soğutma yöntemleri tedaviyi genel olarak
daha çok tolore edilebilir hale getirmiş ve yan etkilerin oluşma
olasılığını azaltmıştır.Klinik gözlemlerin yayınlanması daha
optimize edilmiş tedavi parametrelerinin oluşumuna yol
açmıştır.Ancak lazerlerin tüy ve diğer cilt yapıları üzerindeki uzun
dönem etkilerinin anlaşılması hal ilk basamaklardadır.
Gerçek Tüketici Vakaları: “Büyük bir problem oluşuyor”
Tıbbi lazer araştırmalarında major figürlerden biri olan Dr.Rox
Anderson dermotolojide kullanılan lazerler özellikle epilasyon
lazerleri üzerinde yoğun olarak çalışmıştır[6].Şunları
vurgulamıştır:
Ne yazıkki,dermatolojide kullanılan lazerler üzerinde yapılmış çok
az sayıda iyi,hipotez temelli çalışma bulunmaktadır.Bu çalışmalar
uygulanması, analiz edilmesi, sunulması, yayınlanması yavaş
ilerleyen bir süreçtir ve pahalıdır.Lazer firmaları yeni aletler ve
prosüdürlerini tanıtmakta son derece hızlı davranmaktadırlar, hatta
bunu etkinlik ve güvenlik iyice oturtulmadan, spesifik bir FDA onayı
verilmeden yapmaktadırlar.
Kendi kendini tanıtma ayrıca lazer uygulayıcıları arasında da
yaygındır, özellikle yeni bir alet hakkında biraz bilgi edindikten
sonra uzun dönemde şöhretleri (ve bizimkiler) yok olacaktır.Toplumu
değeri düşük bir şeyi almaya yönelterek kandırmak çok eski bir
yöntemdir.
Hipokrat ünlü sözünü söylerken bunu biliyordu.”İlk önce zarar verme”
cümlesi prospektif bir hastanın banka hesabını kapsarmı?Bir seri
maliyetli etkisiz tedavi aldıktan sonra oluşan güven kaybını içerir
mi?Yanıt evettir.
Hastalarda kullanılmadan önce çok az araştırılmışken kozmetik
lazerler veya herhangi bir başka şey 19.yüzyılın adı duyulmamış
patent ilaçlarından hiç de farklı değildir.Ancak yeni estetik lazer
uygulamalarının kalitesi için güncelliğini yitirmiş standartlarla
ilgili ne yapılabilir. Spesifik olarak firmaların genel bir [FDA]
510k onayı almakta zorlanacağını ve aleti spesifik onaylanmamış yeni
bir prosüdür için satmayı düşünmeyeceklerini zannediyorum.Ancak
problem biz profosyonellerle çıkmaktadır.Sıkı gözden geçirilmiş
çalışmalar yerine ticari bilgilere inanmayı temel olarak
reddetmeliyiz[7].
Etkinlik Hakkında Fikir Birliğinin Olmaması
Son zamanlarda lazer epilasyonla ilgili çıkan tıbbi görüşler yaygın
olarak şu anki durum hakkında farklı fikirler ortaya
koymaktadır.Bazıları bunu “umut verici ancak hala sendeleyen bir
tıbbi alan”olarak görürken[8] diğerleri “deneysel basamakta olduğunu
iddia etmektedirler”[9] Bazı diğer örnekler:
“Literatürün bu özetinden, lazerle epilasyonun şu an kalıcı ve
tatmin edici bir uzun süreli etkinliğe sahip olmadığı sonucunu
çıkarıyoruz.”[10]
“Son bir kaç yıl boyunca farklı lazer ve lazer benzeri sistemlerin (fotoepilasyon
için kullanılanlar) hızlı gelişimi ve bunların medyada tek yanlı
olarak sunumu ve tanıtımı uygulayıcılar ve hastalar arasında
karışıklığa yol açmıştır[11].
“Lazerlerin agresif bir şekilde pazarlanması hastalar ve
uygulayıcılar arasındaki popülaritisine katkıda bulunmuştur.Ancak
önemli itiraz ve karışıklık bu alanı çevrelemektedir.Her ne kadar
optik epilasyon alanı hala emekleme dönemindeyse de uzun süreli
etkinliği hakkındaki ilk raporlar cesaretlendiricidir[12].
“Alan geliştikçe lazer epilasyon daha iyi bir etkinlik düzeyi
kazanacak ve amaca uygun beklentiler tanımlanacaktır[13].
“Her ne kadar tedavi edilen bir alanda istenmeyen tüylerin bir
miktarı etkili biçimde azaltılabilse deherhangi bir anatomik alandan
istenmeyen tüylerin tamamen yok olduğuna dair var olan sistemlerin
herhangi biriyle mümkün olup olmadığı açık değildir.Lazerlerin bir
çoğuyla ilgili çok az yayınlanmış veri bulunmaktadır.Cilt tipi ve
anatomik bölgeye göre değişebilen optimal tedavi kriterleri için
kesin olarak tanımlanmamıştır[14].
Lazer Tedavisini Daha Mükemmel
Bir Hale Getirmek İçin;
Lazerler, piyasaya kapasiteleri ve sınırları tam anlaşılmadan
sürüldüklerinden araştırmacılar,uygulayıcılar ve tüketicilerin
tecrübelerini topluma anlatmaya devam etmeleri zorunluluktur.
Yan etki riski elimine edilememiş olsa da cilt soğutma gibi [15-17]
ağrı gibi [18-19] geliştirilmeye devam etmektedir.Lazerle tüylerin
yok edilmesinden önce bir müşterinin 2000 yılında ağrı kesici
ilaçlar alarak ölmesi [20] lazer tedavisinde ağrı yönetimini güncel
hale getirmiştir[21].
Terminoloji ve Uygulama
Standartlarının Belirlenmesi:
Yayınlanan verilerde her araştırmacı kendince tanımlamalar sunsa da
tüketici için uzun süreli etki ve güvenliği değerlendirmek oldukça
karmaşıktır[22-24]. Ek olarak FDA epilatörler için herhangi bir
uygulama standardı ortaya koymamıştır.Basit olarak her bir
üreticinin ortaya koyduğu tanımlamaları kabul veya red yoluna
gitmektedir.Bu, kalıcı olanlar için bir çok standard oluşumuna yol
açmıştır,bu da tüketicinin kafasını karıştırmaktadır[25].Eğer FDA
kalıcı deyimini içeren bir tanımlama düzenleyecekse bunun ne olduğu
konusunda endüstrinin yada sektörün fikir birliğine gerek vardır.Bu
da tercihen bir yada daha uzun süreli bir kaç yüz deneyin katıldığı
kontrollü çok merkezli çalışmalarla olur.
Lazer Kullanmaya Kim Yetkili Kılınacak?
En büyük sorun bu teknolojinin kullanması için kimlere izin ve yetki
verileceğidir.Hekimler,elektrologlar ve güzellik uzmanları bu
konudaki fikirlerini beyan etmişlerdir ve artık her eyalet kendi
kararını verecektir[26]. Beklendiği üzere hekimler aletin kontrolünü
sağlayabileceklerini beyan etmişler ve bazı hekim olmayanlar lazer
sahibi olmaya ve kullanmaya yeterli kapasitelerinin olduğunu
vurgulamışlardır[27].
100 yıl önce x-ışını kullanımıyla olduğu gibi dermatolojik
lazerlerin kullanımı da kozmetik prosüdüre hızla kaydığı için
tehlike altındadır.Kendilerini lazerolojist olarak tanıtan insanlar
eğitim enstitüleri kurup buralarda güzellik uzmanları ve diğer uzman
olmayan kişilere eğitim vermektedirler.Bazıları tüketicilere lazerle
epilasyon uygulamalarını direkt tıbbi danışman olmaksızın
vermektedirler.
Finansal olarak bundan yararlanan çevrelerin önerisiyle lazerleri
uzman olmayan ların kullanımına sunmak için bazı alanlarda yasal
çalışmalar vardır.Bazıları bunun lazerle epilasyonun daha yaygın
olarak kullanımını sağlayacağı ve tüketiciler için fiyatları
düşüreceğini öne sürmektedirler.Bazı tüketici yanlıları (benim gibi)
bu aletler uzman olmayanlar tarafından yaygın olarak kullanılmaya
başlarsa tahribat ve yan etki oluşma olasılığının artacağını öne
sürmektedirler.Örneğin Florida’da doktor olmayan kişilerin lazer
kullanımını destekleyen grupların Kitty’s Consumer Beware’in lazer
satış merkezinin yöneticileridir[28].
Önemli bir diğer lazer araştırmacısı Dr.Christian Raulin lazer
eğitiminin ciddi bir problem olduğunu düşünüyor.Şunlara dikkat
çekmektedir:
Saç stilistleri, dövme sanatçıları, kozmetikçileri de içeren herkes
lazer satın alabilir ve daha sonra bunu hizmetleri için reklam
amaçlı kullanabilir.Eğitim için yasal bir düzenleme yoktur, kalite
kontrol kıstasları, resmi kalite standartları ve yol gösterici
örnekler bulunmamaktadır.Var olan ve yeni sistemlerin yoğun bilimsel
değerlendirmesi, lazer üreticisi tarafından objektif ve güven veren
pazarlama; lazer operatörleri için iyi planlanmış eğitim ve lazer
kullanımını sadece uzmanlara veren yasal düzenleme hakkında ısrar
etmeliyiz[29].
Daha Fazla Veriye İhtiyaç Var:
Her zaman olduğu gibi, tüketiciler için en iyi temenni
araştırmacılar ve uzmanların bulgularını bilinen hakemli dergilerde
halkla paylaşmaya devam etmeleridir.
REFERANSLAR
1. Berry J. Recurrent
trıchiasis: Treatment with laser photocoagulation. Ophthalmıc
Surgery 1979 Jul; 10 (7):36-8.
2. FDA Docket K950019. 5 Aprıl 1995. See summary (requires
Adobe Acrobat).
3. Nanni CA, Alster TS. Optimizing treatment parameters for
hair removel using a topical carbon-based solution and 1064-nm Q-switched
neodymium:YAG laser energy. Archives of Dermatology 1997 Dec;133(12):1546-9.
4. Tester v. ThermoLase, Calif. Superior Court (S.F County,
Case#995285)
5. TLZ 1998 Annual Report and SEC 10K, 18 December 1998.
6. Anderson RR. Lasers in dermatology: A critical update.
Journal of Dermatology. 2000 Nov;27(11):700-5.
7. Anderson RR. Response to “Letter to the Editor”. Lasers in
Surgery and Medicine 28:102(2001)
8. Paquet P, Pierard GE.[Laser-assisted hair removel:
Realities and calculations]. Revue Medicale de Liege. 1999 Sep;54(9):739-45.French.
9. DiBernardo BE, Perez J,Usal H,Thompson R, Ferraro FJ,
Fallek SR. Laser hair removel. Clinics in Plastic Surgery. 2000 Apr;27(2):199-211.
10. Haedersdal M, Matzen P, Wulf HC. [Laser Epilation. A
systematic review of evidence-based clinical results]. Ugeskrift for
Laeger. 2000 Dec 11;162(50):6809-15. Danish.
11. Raulin C, Greve B.[Current status of photoepilation].
Hautarzt. 2000 Nov;51(11):809-17.German.
12. Ort RJ, Anderson RR.Optical hair removel.Seminars in
Cutaneous Medicine and Surgery. 1999 Jun;18(2):149-58.
13. Hobbs L, Ort R, Dover J. Synopsis of laser assisted hair
removel systems.Skin Therapy Letter.2000;5(3):1-5.
14. Lawrence WT.Hair removel laser and nonlaser light systems.Plastic
surgery Educational Foundation DATA Committee.Plastic and
Reconstructive Surgery. 2000 Jan;105(1):459-61.Available online
through PubMed.
15. Haas AF. Use of a unique cooling gel applied prior to
laser hair removel.Surgery.2000 Nov;26(11):1045-6.
16. Zenzie HH,Altshuler GB, Smirnov MZ,Anderson RR.Evulation
of cooling methods for laser dermatology.Lasers in surgery and
medicine. 2000;26(2):130-44.
17. Altshuler GB, Zenzie HH, Erofeev AV, Smirnov MZ, Anderson
RR,Dierickx C. Contact cooling of the skin. Physics in Medicine and
Bilogy.1999 Apr;44(4):1003-23.
18. Eremia S,Newman N. Topical anesthesia for laser hair
removel:Comparison of spot sizes and 755 nm versu 800 nm wavelengths.Dermatologic
Surgery.2000 Jul;26(7):667-9.
19. Altmen DA,Gildenberg SR. High-energy pulsed light sourse
hair removel device used to evaluate the onset of action of a new
topical anesthetic.Dermatologic Surgery.1999 Oct;25(10):816-8.
20. Jackman, T. “Man’s Death After Visit To Clinic Spurs Suit”
Washington Post, January 31,2001,p.B1
21. Please see hairfacts.com for a discussion of pain
management issues.
22. Liew SH, Gault DT. Laser hair removel: the subjective
hair-free interval as a simple outcome measure.British Journel of
plastic Surgery.1999 Jun;52(4):322-3.
23. Kobayashi T.Electrosurgery using insulated needles:Epilation.Journal
of Dermatologic Surgery and Oncology 1985 Oct;11(10):993-1000.p.995.
24. Dierickx CC. Hair removel by lasers and intence pulsed
light sources.Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery.2000 Dec;19(4):267-75.
25. FDA Docket K892514, 8 August 1990.
26. Crawley MT, Weatherburn H. Application of regulations to
cosmetic lasers in private practice.Journel of Radiological
Protection.2000 Sep;20(3):315-9.
27. Wagner RF Jr, Brown T, McCarthy EM, McCarthy RA, Uchida
T.Dermatologist and electrologist perspectives on laser procedures
by nonphysicians.Dermatologic Surgery.2000 Aug;26(8):723-7.
28. See the page on information sources for details on why
Kitty’s Consumer Beware is a nonrecommend source of hair removel
information.
29. Raulin C, Greve B, Raulin S. Ethical considerations
concerning laser medicine.Lasers in surgery and Medicine 28:100-101
(2001).
** Gazi Üniversitesi Mesleki Eğt.
Fakültesi Kuaförlük ve Güzellik Bilgisi Eğitimi A.B.D
|
