PRO-VİTAMİN B5(PANTOTENİK ASİT)’İN SAÇ SAĞLIĞI AÇISINDAN ÖNEMİ

Hazırlayan

Mehmet Değer

Wildiers, 1901’yılında maya hücrelerinin büyümesi için gerekli olan bir maddenin varlığını bitkilerde tesbit etti. O zamanlar, ismi bilinmeyen bu maddeye Bios ismi verildi. Daha sonra aynı maddeye Bios II a ismi kullanıldı.

Williams 1933’de yaptığı deneyler sonucu Bios denilen bu maddenin bitki ve hayvansal organizmalarda çok yaygın bir şekilde bulunduğunu bildirdi. Williams, bu faktöre çok yaygın halde bulunmasından dolayı “Pantotenik Asit”adını verdi. Grekçe bir kelime olan pantoten her tarafta bulunan anlamına gelmektedir.1938’de ise yine Williams pantotenik asidin kimyasal yapısını tesbit etti . 1940 yılında ise çeşitli araştırmacılar tarafından bu vitaminin sentezi yapıldı. Pantotenik asidin hidrolizi ile Bir molekül beta alanin, ve bir molekül pantoik asit meydana gelir. Pantotenik asidin en önemli türevleri kalsiyum pantotenat ve pantenoldur. Pantotenik asidin serbest şekillerinden başka birde bileşik şekli mevcuttur. Buna Koenzim A denir. Koenzim A’nın yapısında bir molekül pantotenik asit, üç molekül fosforik asit, bir molekül riboz, bir molekül adenin ve bir molekül dietanolamin vardır. Pantotenik asit bileşiklerin biri de panteteindir.

Pantotenik asit, oda ısısında hafif sarı renkte bir yağdır. Viskoz ve higroskopik bir madde olup, suda asit çözeltiler vererek çözünür. Bazlarla genellikle suda ve alkolde çözünen billur tuzlar yapar. Su, alkol, glasial asetik asit, etil asetatta erir, benzen, kloroform, ve diğer organik eritgenlerde erimez. Asit, alkali, ve ısıya karşı çok duyarlıdır. Yülseltgenmeye ve ışınlanmaya(radyasyon) karşı ise az duyarlıdır. Kalsiyum pantotenat beyaz, beyaz, kristal, hafif acı lezzette kokusuz bir tozdur. Suda erir.Sulu solüsyonları hafif alkalindir. Alkolde erimez. Işık ve havaya karşı ise duyarlıdır.

Vücuda alınan serbest pantotenik asit ve pantenol bağırsaklarda kolayca absorbe olur. Bileşik haldeki pantotenik asit absorbe olabilmesi için serbest hale geçmesi gerekir. Absorbe olan pantenol ise pantotenik aside değişir. Bağırsaklarda absorbe olan pantotenik asit kan dolaşımına gelir ve bu yolla çeşitli organ ve dokulara dağılır. Böylece bütün vücut hücrelerine geçen pantotenik asit burada fosforik asit, adenin ve pentoz ile bağlanarak Koenzim A’yı oluşturur. Koenzim A metobolizmada son derece önemli fonksiyonlar görmektedir. Özellikle saçların ve tüylerin büyümesinde etkilidir. Eksikliğinde bütün canlıların gençlerinde büyümenin durması ve yavaşlaması görülür. Yine insanın el ve ayaklarında yanma, karıncalanmalar görülür. Gündüzleri ayaklar çok soğuk, geceleri ise çok sıcak olmaktadır. Ayak derisi ileri derecede hassas ve ağrılıdır. İnsanda kıl ve saçların dökülmesi(alopesi) ve kansızlık Koenzim A’nın eksikliğinde görülen belirtilerdendir.

Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde, tüyleri beyazlaşan ve dökülen farelere yeniden pantotenik asit verildiğinde tüylerin yeniden çıktığı gözlenmiştir. Buda pantotenik asidin saç sağlığı açısından ne kadar önemli bir faktör olduğunu göstermektedir.

Saçların sağlıklı bir şekilde büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan en önemli vitamin B grubu vitaminlerinden özellikle de Pro vitamin B5’dir.B5 vitaminleri en çok yumurta sarısı, böbrek, karaciğer, maya ve buğdayda yaygın olarak bulunmaktadır.

Saç sağlığı açısından B5 vitamini özellikle şampuanlarda kullanılmaktadır.B5 vitamininin büyük moleküllü olmasından dolayı saç köklerinden emilimi çok zordur. Dolayısıyla şampuanlarda B5 vitamininin ön maddesi olarak yani pro vitamin olarak kullanılmaktadır. Saçların yapısını oluşturan sistein ve sistin aminoasitlerinin vücutta sentezlendiği düşünülürse ;saçların sağlıklı bir şekilde büyümesi ve gelişmesi için Pro vitamin B5’in dışarıdan alınması gerekmektedir.

Pantotenik asidin saç üzerindeki etkileri ise şunlardır:

*Hasar görmüş saçları onarır.

*Saçları nemlendirir.

*Saçları korur ve parlaklık sağlar.

*Saçların daha kolay şekil almasını sağlar.

*Saçları besler ve daha canlı bir görünüme kavuşmalarını sağlar.