KUŞAK HASTALIGI
(ZONA & HERPES ZOSTER)

 

     Su Çiçeği Virüsünün (VZV) oluşturduğu bir infeksiyon hastalığıdır.Su çiçeği geçiren kişilerde virüs sinir kökü hücreleri içerisinde inaktif kalır. Bunların % 20’inde vücut direncininn zayıfladığı ileri bir dönemde yeniden aktive olarak zona hastalığına neden olur.Genellikle su çiçeği gibi, ömür boyu bir kez tekrarlar.Aktive olunca, bulunduğu sinir kökü hücresinden çoğalarak çıkar ve sinir boyunca deriye doğru ilerleyerek, dışarı çıkar.Çıktığı bölge genellikle bir sinirin innerve ettiği dermatom boyunca ve tek taraflı olur. Çocuklarda da görülmekle beraber genellikle 50 yaş üzerinde sık oluşur.

     Bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler hastalığa kolay yakalanmaya ve hatta ağır geçirmeye eğilimlidirler.Bunlar kanser hastaları (özellikle lenfama ve kan kanserleri)ile kemoterapi veya radyasyon tedavisi almakta olanlar,kemikiliği ve organ nakli olanlar, AIDS hastalarıdır.Normal kişilerde,ateşli hastalıklar ve yoğun stress dönemlerinde Zona’ya Yakalanabilirler.

BELİRTİLER:

     Hastalığın ilk belirtisi, vücudun tek taraflı bir yanında bir sinir trasesi boyunca ağrı hissidir.Ağrının derecesi kişinin yaşı ve bağışıklık sisteminin gücüne göre değişir.Agrının hemen ardından (1-2 gün) bölgede üzerinde içi su dolu kabarcıklar içeren kızarıklıklar gelişir.Gruplar halinde dağılmışlardır.Bu dönemde ateş,başağrısı ve kırgınlıkta eşlik edebilir.Başlangıçta su çiçeğinin döküntülerine çok benzediğinden yanlış yönlenmeler olabilir.Ancak su çiçeğinde kaşıntı,zonada ise ağrı hissi ön plandadır.Kabarcıklar 2-3 hafta sürebilir, iltihap yada kan birikimi izlenebilir. Sonra kabuklaşarak kaybolurlar. Uygun tedavi almayanlar ve ağır geçirenlerde nedbe ve lekeler kalabilir. Ağrı hissi döküntüler kaybolduktan sonra bile kalabilir.Azalarak kaybolur.Ancak bazen ağrı çok şiddetli devam ederek ,ağrı kesicilere başvurmak gerekebilir.

     Zona hastalığı,en sık kuşak bölgesini tutar.Ancak yüz,kol ve bacaklarda oluşabilir.Yüz tutulumunda döküntülerin burun ucundada görülmesi olası göz tutulumunu işaret edebilir.Bir göz doktoruna danışmak isabetli olur.

KOMPLİKASYONLAR :

1-Post - Herpetik Nevralji adını verdiğimiz Zona sonrası ağrı kalıcı veya ataklar halinde aylarca devam edebilir . Özellikle yaşlılarda bu duruma rastlanır.Bundan sakınmak için tedavinin hastalığın erken dönemlerinde başlamış olması gereklidir.

2-Kabarcıkların üzerine patojen bekterilerin yerleşmesi sekonder infeksiyonlara neden olur.

3-Bağışıklığı çok zayıf olan kişilerde nadiren Zona tüm vücuda yayılabilir.

4-Yara yerlerinde nedbe ve leke kalabilir.

TANI NASIL KONULUR ?

     Klinik görünüm ve ağrı hissinin varlığı,tanı için yeterli bulgulardır.Ancak kabarcıkların içindeki suyun sitolojik incelenmesi,kültür ve kanda VZV’ye karşı oluşan antikorların varlığının tesbiti tanıyı kesinleştirir.

NASIL BULAŞIR ?

     VZV virüsü su çiçeği geçirdikleri için ,zaten Zona geçiren hastaların sinir kökü hücrelerinde mevcuttur.Hastalıkta bu virüsler aktive olurlar.Ancak su çiçeği geçirmeyen hastalara virüsü bulaştırabilirler.Bulaşma halinde bu kişilerde Zona değil su çiçeği gelişir. Bu kişiler ise genellikle yenidoğanlar ve bağışıklık sistemi zayıf olanlardır.Bulaş oranı, su çiçeğinden daha düşüktür ve ancak kabarcıkların içindeki su dolu materialle temas halinde söz konusu olur.

TEDAVİ:

     Zona genellikle ömür boyu bir defa geçirilir.Döküntüler ise birkaç haftada iyileşir. Uygun pansuman ve ağrı kesicilerle kontrol edilebilir.

     Anti-viral ilaç tedavisine erken başlanması başta ağrı olmak üzere komplikasyonları kontrol etmeye yarar.Bu ilaçları sistemli olarak ağızdan ve dıştan kullanmak uygundur.Post-Herpetik Nevraljinin devamı halinde doktora danışmak zorunludur.

KAYNAKLAR:

1. AAD Patent Educatıon Pauphlet,1999

 Dr. Celalettin R. Çelebi

Tel: 0(312) 207 90 00
Tel: 0(312) 317 02 85