KİMYASAL PEELİNG

Öğretmen Mukadder ATAK*

CİLT LEKELERİNİN KOZMETİKLERLE GİDERME YÖNTEMLERİ

PİGMENT

Vücudumuzda saça,kana ve deriye renk veren maddelere pigment denir. Deri ve saçta varolan pigment melanin pigmenti olarak adlandırılır. Melaninler melanosit adı verilen hücrelerden oluşur.

PİGMENTASYON BOZUKLUKLARI

Bunlar derinin rengini vermeye yarayan ve olmadıklarında derinin renksiz gözükeceği melanin yapıcı hücrelerin çok aşırı faaliyetleridir. Deri lekelerinin böbrek üstü bezi yetmezliğine bağlı bir iç salgı bozukluğunun belirtileri olabilir.

A-Çiller
B-Lentijinler
C-Kloasma
D-Vitiligo E-Albinizm
F-Hamartom
       1- Porto şarabı lekesi
       2- Çilek lekesi
       3- Örümcek telanjiektazi
G-Kılcal damarların çatlaması
H-Benler

PİGMENTASYON BOZUKLUKLARININ TEDAVİSİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER

1-LAZER TEDAVİSİ
Derin pigmentleşmeler dermis bölgesinde oluşur, dışardan çok zor ulaşılır,bu yüzden lazerler kullanılır. Işınlanan pigment anında en ufak zerrelere bölünerek parçalanır. Pigment parçacıkları ise vücuttan lenf sistemi sayesinde atılır.
2-DERMABRAZYON
Derinin yüzeyel katmanlarının aşındırılması anlamına gelen dermabrazyan, hızlı dönen, elektrik veya havayla çalışan,metal ya da kağıttan yapılmış, silindir biçiminde üzeri özel sanayi elması kaplanmış aletlerle yapılmaktadır. Saat istikametinde hızla dönen çarklar aracılığıyla epidermisin bazal tabakaya kadar olan kısmı aşındırılır.
3- SALABRAZYON
Kimyasal peeling ve dermabrazyonun birlikte kullanıldığı yöntemdir.
4-KİMYASAL PEELİNG
Peeling lepizmatik olarak adlandırılan kimyasal maddeler ile epidermisin korneum tabakasının dermik enflamatuvar reaksiyon yoluyla yıkılmasıdır. Kimyasal soyma deriye dışarıdan uygulanan çeşitli kimyasal maddeler ile epidermis ve dermiste çeşitli düzeylerde harabiyet oluşturmaya dayanır.

Kimyasal Peeling Uygulanabilen Durumlar:
• Çatlaklar
• Doğumdan sonra oluşan lekeler
• Ciltteki yağlanmalar
• Milalar
• Derinleşmiş yüz kırışıklıkları,
• Hiperpigmentasyon,
• Akne skarları,
• Güneşin zararlı etkilerine fazlaca maruz kalmış deri,
• Yaygın keratoz ve telenjiektazilere

A- Fenol Peeling
En kuvvetli kimyasal soyma ajanlarındandır.Dudak etrafına, alın ve yanaklara uygulandığında birkaç dakika içinde derinin sertleşerek beyaz renk aldığı görülür. . Bir süre sonra örtücü zar kalınlaşıp kabuklaşır. Fenol, karaciğerde inaktive edilir ve daha sonra idrar yoluyla atılır.
B- Retinoik Asitle Peeling
Retinoik asitler primer kimyasal soyma ajanı olarak kullanılmaktan ziyade daha çok kimyasal soyma işleminden sonra gelişebilecek komplikasyonları en aza indirmek amacıyla kullanılırlar.
C- Rezorsin İle Peeling
Rezorsin tek başına kullanıldığında yüzeyel soyma yaparken, TCA% 35 solüsyonu ile birlikte kullanıldığında orta derecede kimyasal soyma yapabilir. Epidermisi kalınlaştırdığı belirlenmiştir.Resorsin kullanımı pigment bozuklukları ve sistemik absorbsiyon nedeniyle kısıtlıdır.
D- Karbon Karı İle Peeling
Dondurma sonucu doku değişiklikleri ile oluşturulan fiziko- kimyasal peeling işlemidir. Rezorsine karşı hassasiyet olan olgularda ve yüzeysel yara izlerinde karbon karı ile peeling kullanılır.
E- Triklor Asetik Asit İle Peeling
TCA’nın diğer ajanlara göre avantajı, kardiak, renal ve hepatotoksik reaksiyonlara neden olmamaları ve alerjik reaksiyon oluşturmamalarıdır. Konsantrasyonuna göre kimyasal soyma işleminin derinliği ayarlandığı için pratikte de sık kullanılan ajandır. % 10-25 TCA yüzeyel, % 35-50 TCA orta, % 50-70 TCA derin kimyasal soyma yapar.
F- Vitaminler
Vitamin A (retinol), epitel hücrelerinin mitotik aktivitelerini artırır, dermisde kolajen sentezini uyarır, aşırı keratinizasyonu ve pigmentasyonu önler.
Pantenol vitamin B kompleks grubundan, kozmetik açıdan önemli bir vitamin olup, mitotik aktiviteyi artırır
Vitamin E (Tokoferol ), antioksidan ve serbest radikal yakalayıcıdır. Kapiller kan dolaşımını, kolajen sentezini artırır.
Vitamin C,antioksidan özelliğe sahiptir. Kolajen sentezini uyarır, pigmentasyonu önler. Yaşlanmaya karşı, pigmentasyon önleyici, güneş sonrası ve nemlendirici preperatlarda kullanılır.
G- Alfa Hidroksi Asitler (Meyve Asitleri)
AHA’ lar kollagen ve elastin dokusunu harekete geçirerek, yeni baştan üretim yapılmasını ve bu vesileyle cildin çok belirgin derecede gergin daha iyi durumda ve yumuşak olmasını sağlar. Aynı zamanda sert olan deri hücrelerini çözerek derinin daha sağlıklı olmasını sağlar. Tıkanık gözenekler açılır ve zararlı maddeler dışarı atılır. Dokulardaki yara izleri kapanır ve deriye renk veren pigment maddesinin düzeni sağlanır. Stabil, renksiz, kokusuz, suda çözünebilir ve toksik olmamaları nedeniyle kullanım avantajı sağlarlar.
AHA’ların en önemli üyeleri:

Şeker Kamışı -  Glikolik Asit
Süt Asiti -  Laktik Asit
Elma Asiti -  Malik Asit
Üzüm Asiti - Tartarik Asit
Limon Asiti -  Sitrik Asit

AHA’ların karbon zinciri ne kadar kısa ise cildin üst tabakasına düzgün görünüm kazandırma etkisi o kadar artmakta; tam tersine zincir ne kadar uzun ise nemlendirici özellik o derece fazla olmaktadır. AHA’lar arasında karbon zinciri en kısa olan glikolik asit, soyma amacı ile en etkin kullanılan AHA’dır.
AHA’ların kozmetik özellikleri
• Cilt lekelerinin giderilmesi: Yaşlılık lekelerini uzaklaştırmak için günlük uygulanılabilen krem, losyon veya jeller, % 10-12 konsantrasyonlarında nötralleştirilmiş AHA içermektedir. Bu lekelerin yok olması cildin özelliğine göre birkaç haftadan 9-12 aya kadar sürebilir. Bu tip preparatların yüze uygulanması, cilt duyarlılığının yüksek olması nedeniyle önerilmemektedir. % 8 glikolik asit, % 2 hidrokinon ile birlikte jel şekline sokularak, pigmentasyonu azaltarak tüm cildin rengini açmak amacı ile etnik kozmetik ürünlerde kullanılmıştır.
• Cildin nemlendirilmesi
• Akneyi engelleme
• Cildin soyulması ve kırışıklıklar
• Tırnaklara düzgün görünüm vermek
• Jiletle traşa bağlı kıl dönmesi enflamasyonları

UV- ışığında dikkat
Cilt tipine bağlı olarak, vücut bölgesi ve durumuna göre lazer tedavisi ve kimyasal peelingden sonra en az 20 faktörlü güneş koruyucu preperatların kullanılması tavsiye edilmelidir.Cildin kendini güneş ışınlarına karşı koruması stratum corneumun kalınlaşması ve deride melanin pigmentinin oluşması ile olur. Stratum germinativum tabakasında oluşan melanin granülleri UV-B radyasyonu ile üst tabakalara çıkmakta ve burada UV-A ile okside olmaktadır.

PEELİNG UYGULAMA

Enzymes Powder Mask (Profosyoneller için)
Ana maddeleri:Oat Flour( Yulaf Unu ),Pineapple (Ananas Enzimleri),Papaya Enzimleri, Corn Strach(Mısır Nişastası)
Özellikleri:Sıradan cilt bozukluklarını, ölü hücreleri, ciltteki kiri, tıkanıklıkları, siyah noktaları bu enzimler sindirecektir. Cildin rengini parlaklaştırıp, derin temizleme ve makyaj işlemini kolaylaştırır. Cildi tahriş etmez, narin akneli dahil her türlü cilde uygulanabilir.
Kullanımı: Az miktarda ılık su ile ½ çay kaşığı enzim pudrası katılıp kremsi kıvama gelene kadar karıştırılır. Göz çevresi hariç, bu karışım maske fırçasıyla boyun ve yüze sürülür. Buhar narin cilttekilere 5 dakika, diğer ciltlere ise 8-10 dakika süreyle uygulanır. Bu maskenin ciltte nemli kalması gerekmektedir. Ilık suyla maske çıkarılır ve temizleme işlemine başlanır.
Uygulama Basamakları
• Peeling yapılacak cilt incelenir.
• Cilt incelenerek peeling işleminde kullanılacak cilde uygun araç-gereçler seçilir.
• Cilde uygun temizleme sütü seçilir.
• Temizleme sütü cilde sürülür.
• Temizleme sütü masajla yedirilir.
• Ciltten temizleme sütü süngerle alınır.
• Peeling kaba1/2 çay kaşığı konur.
• Peelinge az miktarda su dökülür.
• Peeling ve su fırça yardımıyla karıştırılır.
• Hazırlanmış peeling kas yönüne dikkat edilerek fırçayla sürülür.
• Göz ve dudak çevresi hariç tüm yüze sürülür. Gözler tamponla kapatılarak buhar verilir.
• Yanaklar frimatör fırçası kullanılarak hem masaj yapılır, hemde temizlenir. Burun frimatör fırçası kullanılarak hem masaj yapılır, hemde temizlenir.
• Peeling artıkları süngerle silinir.
• Peeling artıklarının kalmamasına dikkat edilir.
• Cilde peeling işleminden sonra uygun nemlendirici sürülür.

KAYNAKLAR

Eaton, A. ve Openshaw, F.(1995). Kozmetik Makyaj ve Manikür. Ankara. M.E.B.

Erdi, H.(1998).” Yaşlanma İzlerinin Hafifletilmesinde Kimyasal Soyma İşlemi”. T Klin Kozmotoloji Dergisi. 1. sayı. s:50-55.

Gansel, R.W. (2002). “Dermatolojik Lazerterapisi”. Beauty Forum.5. sayı. s:44-45.

Gürer, M.(1992)”Yüz Estetiğinde Kimyasal Soyucular.” Kozmo Bülten.4. sayı. s:4-5

Hekimoğlu, S. (1998) “Deri Yaşlanmasına Karşı 21. Yüzyılın Gerçeği: Kozmesötikler” T Klin J Cosmetol Dergisi. 1. sayı. s:37-42.

Karaduman, A.(1997) “Dermatolojide Kozmetiklerin Kullanımı”. Kozmotoloji Günleri-1 Ankara. s:87-96.

Kaya, İ., Baz,K. Ve İkizoğlu, G. (2002).” Dermatolojik Lazer Tedavisi:Gelişmeler” Lepra Mecmuası. 33. sayı. s: 31- 38.

Kurumlu, Z. (1998). :75) ” Ultraviole ve Utravioleden Korunma”.T Klin J Cosmetol Dergisi. 1. sayı. s:75-82

Ölçer,A.(2002). “Glikolik Asitler”. Beauty Forum. 5.sayı. s:24

Tarımcı,N.(1997) “Günümüzün Kozmetiklerinde Vitaminlerin ve Alfa Hidroksi Asitlerin Yeri”. Kozmotoloji Günleri-1 Ankara. s: 75-86.

Yazan, Y. (1998). Kozmotolojide Alfa Hidroksi Asitler. Bilimsel Taramalar. FABAD J, Pharm.Sci., 23, 29-37.

Yormuk, E. (1992)”Yüz Estetiğinde Dermabrazyonun Önemi.” Kozmo Bülten. 4. sayı. s:4.

http://www.dermaneturk.com/akne.asp

*Aliye Yahşi Meslek Lisesi Öğretmeni